आता नवरात्री पर्यंत सगळं काही
आधी सारखंच सुरळीत राहील
तुला स्पर्धेत मारू पाहणाऱ्यास
देवी देवळाच्या रांगेत पाहिल

मध्यंतरी थोडी राखी बांधून
भावाला रक्षणाची आठवण होउदे
आजवर ज्याने बंधनात ठेवलं
त्याच्याकडे रक्षणाचं वचन राहूदे

ज्याला अभिमान तुला जन्म दिल्याचा
तो तुला “दान”करण्याला मानतो पुण्य
तुला सुखी ठेवण्याची जबाबदारी म्हणवून
हक्क हिरावून घेऊन करेल तो धन्य

तुझ्या सौंदर्याचा अभिमान असेल ज्याला
तू मात्र त्याच्या मनाशी नातं जोडू पाहशील
तो तुला पत्नीच बनवू शकेल
तू मात्र त्याची आई सुद्धा होऊन जाशील

पण एकदा बये स्वतःला
कर्तृत्वाच्या आरशात बघून घे
जेव्हा नसेल कुणी त्या प्रत्येक वेळी
तुझ्या सहनशीलतेच्या घरट्यात राहून घे

मातेल जेव्हा प्रारब्धाचा महिषासुर आयुष्यात
आदिशक्ती होऊन त्याचा समूळ नाश करशील
लोळण घेईल पायाशी या सृष्टीचा विनाशकर्ता
कालहस्ती चे रूप जेव्हा जगास या दाखवशील

सन्मानास धक्का येता, घाबरतेस काय तू द्रौपदी
श्रीकृष्ण वासुदेवाने रण घडवले होते याच करिता
नीतीमूल्य अन विधीचे लिखाण सारेच बदलेल
जेव्हा अयोध्यावासीयांना सडेतोड उत्तर देईल सीता

लढ तू, लढ ताराराणी, बादशाह तडफडून मरेल
इतिहास विसरेल तुला, पण रयतेचा राजा कायम स्मरेल
महाराणी तू मणिकर्णीके, नकोस चिंतू
तुझी प्रेरणा अनेक शतके सर्व बंडांना तारेल!

अंबा हो, तुझ्या शापाने गंगापुत्र युद्धात हरतील
सरस्वती हो, प्रत्यक्ष ब्रम्हदेव, ब्रम्हानंदी टाळी विरतील
झुकू नकोस, घडव सुपुत्र, गौतमी घडवे सातकर्णी जसे,
पुन्हा जन्म घे जन्म देण्या, शिवराय घडवले जिजाऊंनी जसे!

• The DPM
  

The post मावळला तो महिला दिन…. appeared first on Words Of DPM.

The post तितली appeared first on Words Of DPM.

दस शत्रुओं से जीतकर
उनका खून पी जाना
सबसे बड़े शत्रु मगर
अपने खुदके जज्बात ही है!

इन जज्बातों की जद में
बस इतना गुनाह हो जाता है
खाई कसमों और दिए वादों का
झूठा समा हो जाता है

समा ये आखिर तब्दील
होता है जंग में
तूफान आ जाए जैसे
हल्की सी एक तरंग में

रोते हुए बाण चलेगा
अपनों की ही जान पर
अपना खून डालेगा हाथ
जब द्रौपदी के सम्मान पर

इन सारी ही बातों में बस
इतना करना था कर्ण
धर्म का साथ देते हुए
रोकना था तुम्हे अधर्म

अभिमन्यु पर निहत्थे अगर
तुम वार करने से रोकते
शायद अपने साथ फिर अन्याय
होता हुआ न देखते

हर मौके पर कर्ण तुमने
जब अधर्म को चुना
भगवान ने तब तब तुम्हारी मौत का
एक एक धागा बुना

तुम्हारा पुण्य कम पड़ा
के तुम सुदर्शन से नहीं मरे
और तुम्हारा धर्म भी कम पड़ा
जब तुम रथ से नीचे उतरे

तुम्हारे रथ का पहिया
वहीं पर धसना तय था
तुम्हारा सर अर्जुन के बाण से
ऐसे ही कटना तय था

कर्ण तुम्हारे चाहनेवाले
अक्सर ये बात भूल जाते है
की गलती तुम्हारी ज्यादा थी
लेकिन तुम्हारी दानवीरता में झूल जाते है

इंद्र ने छल से कवच छीना
और परशुराम का भी था श्राप
वासवी शक्ति व्यर्थ घटोत्कच पर गई
सब थे तुम्हारे ही पाप

एक बार को मित्रता निभाते
दुर्योधन को देते लाफा
तिरस्कार की राह भुलाकर
उसे पहनाते धर्म का साफा

या फिर कृष्ण के पूछने पर
तुम अपने तत्वों पर न अड़ते
युद्ध शुरू ही न होता
न युद्ध में तुम्हारे साथ कौरवों के शव सड़ते

एक बार भी दुर्योधन को छोड़
कृष्ण को अपनाया होता
शायद कृष्ण ने गीता का पाठ
तुम्हे भी सुनाया होता

आज भी अगर तुम जीवित हो
मुझमें या इन सबमें
आज भी तुम्हे अवसर है
की जाए धर्म की शरण में

बस त्याग करना है हर चीज
जो नीति के विपरित हो
मित्र क्या सगे भाई तक से
ऐसे में मतभेद असीमित हो

माना की कोई दुर्योधन हाथ देगा
अपने स्वार्थ के लिए लेकिन साथ देगा
ठुकराना ऐसी मित्रता को हर धर्म युद्ध में
सत्य के साथ खड़े रहना हर किसी के विरुद्ध में

सबसे बड़ा युद्ध मगर
तो अपने खिलाफ ही लड़ना है
अपनी ही भावनाओं पर वश करके
अपना ही मन पढ़ना है

हर चीज जिससे लगाव हो
उसे छोड़ने की तैयारी रखो
चाहे जो हो जिंदगी में मगर
अपना उद्दिष्ट जारी रखो!

– The DPM

The post उद्दिष्ट जारी रखो appeared first on Words Of DPM.

झालों जानकिच्याविणें थकीत मी आरण्य कंठावया
कौसल्येपरि धांवुनी आलिस या रामासी भेटावया
हा-हा काय! अजी, जगात जननी त्वां धन्य केले मला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला 

कौसल्येहूनि कैकयी जननीचा आभार हा केवढा
झाला दर्शनलाभ निश्चय जिच्या कोपामुळे एवढा
केलें सत्य तिनें कृतार्थ मजला या दाविले पाउला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

आलो मी तुज हाननार्थ मूळ हें स्त्रीबुद्धिने वांकुडे
केलें कर्म विशेष लावुं कसला मी दोष देवाकडे
आतां या परिणामिं भोगहरणा मी भोगितो आपुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

रे वत्सा उपकार आठवु किती मी पाउला-पाऊलीं
भेटाया तुज कारणे मज आली विश्वाचि ही माऊली
धालों दर्शनि मीही चातक जसा पाहूनी मेघांबुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

हे चिंताभयशोकदायक वनं येथे तुकाई बरं
ऐसी कां सजलीस वल्कलपटे सोडुन पीताबरं
एकाकी दूर काननी आलीस कां सोडोनिया शंभूला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

ऐशाही परि वल्कला विनटली जी आदिमाया कदा
दावी यां नयनांसि चंद्रवदना ती जानकी एकदा
अंबे सत्वर हो प्रसन्न मजला या पूरवी हेतुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

तेव्हां ती शिववल्लभा रघुविराच्या बोलिला मानवी
लौकिकास्तव पूर्णब्रह्म प्रभू हा दावी लीला मानवी
आला जानकिच्या मिसे क्षय कराया राक्षसांच्या कुळा
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला


सीतेचें रुप त्यागुनी निजरुपें हेमाद्रिची बालिका
श्रीरामापुढे ठाकीली निलाग्रिवाच्या कंठीची मालिका
पाहुनी तिजला रघुवीर म्हणे ढाळीत प्रेमाश्रुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

येथे स्वस्थपणे निरंतर रहा भक्तांसी तारावया
व्हावे साह्य भवानीमाय मजला दुष्टासी मारावया
माझी जानकी शीघ्र भेटवी मला सिद्धांत हा ईतुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला

ताराया पतितासी राहिली तशी तेथेंची अद्यापिती
दुर्बुद्धीच तिच्या कथामृतरसा टाकुनी मद्यापिती
विष्णुदास म्हणे ललाट कधी त्या लागेल पादांगुला
माझा हा प्रणिपात आई तुळजाबाई, तुकाई तुला!

-	संत विष्णुदास

अर्थ:-

सितेचं हरण झाल्यानंतर व्यथित झालेले प्रभू श्रीराम पंचवटी म्हणजेच नाशिकच्या दक्षिणेस शोध घेत घेत आजच्या आपल्या तुळजापूरच्या दिशेने निघाले होते. कैलासातून प्रत्यक्ष महादेव आणि पार्वती रामाचे हे दुःख आणि व्यथित होणं पाहू लागले तेव्हा पार्वती देवीस एक कल्पना सुचली. त्यांनी प्रभू श्रीरामाची परीक्षा घेण्यासाठी स्वतः सीतेचं रुप घेतलं आणि श्रीरामासमोर प्रकट झाल्या. तेव्हा मर्यादा पुरुषोत्तम श्रीरामांनी क्षणाचाही विलंब न करता पार्वतीमातेस ओळखलं. तेव्हा त्यांच्यातील काय संवाद असेल तो या अष्टकात संत विष्णुदास अत्यंत सुंदर पद्धतीने मांडतात. यात कविता रचनेची जी पद्धत किंवा जे प्रमाण दिसते त्यास शार्दुलविक्रिडीत असे म्हणतात.

पार्वती मातेस सीतेचे रुप घेतलेले पाहून श्रीराम म्हणतात की मी जानकी अर्थात सीतेच्या विरहात हे दंडकारण्य पार करून आलोय. मी व्यथित झालो आहे. अशा वेळी मला धीर देण्यासाठी तू माझ्या कौसल्या मातेप्रमाणे धावून आलीस. माझ्या या डोळ्यांनी मी साक्षात जगतजननीला पाहून धान्य झालोय. हे माते, माझा प्रणिपात स्वीकार कर.

पुढे श्रीराम म्हणतात की जन्मदात्या कौसल्ये पेक्षा मी कैकेयी मातेचा जास्त आभारी आहे कारण तिच्या कोपामुळेच आज मी इथे उभा राहून देवीचे प्रत्यक्ष दर्शन घेऊ शकतोय.

त्यापुढील कडव्यातील संवादाचा एकूण अर्थ असा की प्रभू श्रीराम कर्मयोग सांगतायत. मी माझे कर्म भोगत असल्याने देवाला काय दोष लावू असा प्रश्न ते करत आहेत. हा विरह, हा वनवास माझा भोग असून मी तो आनंदाने भोगत आहे आणि त्याचाच भाग म्हणून आज मला तुझे दर्शन मिळाले असं प्रभू श्रीराम पार्वती मातेस म्हणतात. पुढे प्रभू श्रीराम म्हणतात की मी किती उपकार मानावे की विश्वाची माऊली मला भेटण्यासाठी आली आहे. तिला पाहून मी तसाच आनंदी झालोय जसा चातक पक्षी ढगाला पाहून आनंदी होतो.

पुढे पार्वती मातेस प्रश्न करताना प्रभू श्रीराम म्हणतात की हे माते, हे घनदाट भयानक वन आहे. इथे अशी सीतेच्या रुपात वल्कल नेसून का आलीस? तू महादेवाला एकाकी सोडून का आलीस? ज्याप्रकारे तू पितांबर सोडून वल्कल नेसले आणि सीतेचे रुप धारण केले, तोच चमत्कार दाखव आणि मला माझ्या सीतेशी भेटवून दे अशी प्रार्थना श्रीराम पार्वती मातेस करतात.

प्रभू श्रीराम असे म्हणताच पार्वती मातेने सीतेचे रुप त्यागले आणि आपल्या मूळ रुपात माता प्रकट झाली. इथे द्वैत आणि अद्वैत तत्वज्ञान अत्यंत सोप्या पद्धतीने मांडण्यात आलंय. पार्वती माता श्रीरामास संबोधून म्हणते की या सर्व पूर्णब्रह्म प्रभूच्या मानवी लीला आहेत. सीतेचा विरह हे फक्त निमित्त असून रावणाच्या विनाशासाठीच तुझा जन्म झाला आहे असं माता श्रीरामास सांगते. येथे विष्णुदास देवीचं वर्णन “निलाग्रिवाच्या कंठीची मालिका.” असं करतात. याचा अर्थ होतो निळा आहे कंठ ज्याचा त्याचा कंठीची मालिका म्हणजे गळ्यातला ताईत. अद्वैत आध्यात्मिक तत्वज्ञानानुसार शिव आणि शक्ती एकच आहे हा या एका ओळीमागचा बोध आहे. मातेचं हे मूळ रूप पाहून श्रीरामांना आत्यंतिक आनंद झाला आणि त्यांच्या डोळ्यात अश्रू दाटले.

प्रभू श्रीराम मातेस विनंती करतात की हे माते आता तू तुळजाभवानीच्या रुपात येथेच रहा. इथे राहून तू भक्तांना आशीर्वाद दे आणि त्यांचं दुःख हरून ने. मला रावणाचा विनाश करण्याची शक्ती दे. माझी सीता मला लवकर भेटव.

शेवटच्या कडव्यात संत विष्णुदास आपल्याला उद्देशून म्हणतात की ही तुळजाभवानी आपल्यासाठी तेव्हापासून तुळजापुरात आहे. देवीच्या कथेचं अमृत इतकं पवित्र आहे की त्यापुढे कसलीही मद्याची नशा करणे म्हणजे दुर्बुद्धी. तिच्या पायावर डोकं ठेवण्याची आतुरता विष्णुदासांना आहे.

जय भवानी, आई राजा उदो उदो!

Warm Regards,

Dnyanesh Make “The DPM”

The post श्री तुळजाभवानी अष्टक appeared first on Words Of DPM.

The post गजर मुक्तीसंग्रामाचा! appeared first on Words Of DPM.

– The DPM

The post रिकामी वही! appeared first on Words Of DPM.

उसकी कोहनी से पकड़कर यूँ नजाकत से खींच लेता पास,

तो पूछता, क्या है ज़्यादा खूबसूरत, उसकी आँखें या उनमें डूबने का खयाल?

पलके झुकाकर जो वो बिना लफ़्ज़ों के कहदे बहुत कुछ;

बता देता हूँ पूरी कायनात की औकात नहीं उन आँखों के झील में समाने की!

कुछ गम धोखे के है, कुछ है चैन छीन जाने के,

मुहब्बत के आसमान में उड़ते उड़ते पैरोंतले जमीन जाने के!

क्या खूब रहा होगा खुदा की कारीगरी का कमाल,

गिरते हुए समंदर में जो ले बीच मे संभाल;

क्या ये आईं है परियों की नगरी से, या है कोई मसीहा,

बस चाहत है इसको पाना, क्या दिखेगा मुझे इसका जहाँ?

किनारे पर उतरा हूँ पर घर जाना है नहीं,

तूफान आके समेट ले, पर इंतजार करूँगा मैं यही!

शायद वो दो पल की मेहमान थी, या शायद दो पल बाद आनेवाली है;

शायद तारे चमकेंगे या फिरसे किस्मत रोनेवाली है!

जो होगा, हूँ तय्यार, इस दफा कफ़न साथ मे है,

जीते तो गाज़ी शहरे इश्क़ के, हारे तो भी क्या किस्मत हाथ में है!

The post गाज़ी शहरे इश्क़ के! appeared first on Words Of DPM.

।।जयोस्तुते, जयोस्तुते श्री महन्मंगले शिवास्पदे शुभदे
 स्वतंत्रते भगवती त्वामहं यशोयुतां वंदे।।
 अर्थ: जय हो, जय हो जो सबसे मंगल, सबसे पवित्र जिसे माना,
 हे देवी स्वतंत्रता, तुमसे करे हम अपने विजय की प्रार्थना! 

 ।। राष्ट्राचे चैतन्य मूर्त तू, नीती संपदांची,
 स्वतंत्रते भगवती श्रीमती राज्ञी तू त्यांची;
 परवशतेच्या नभात तूचि आकाशी होशी,
 स्वतंत्रते भगवती चांदणी चमचम लखलखशी।। 

 अर्थ:
 राष्ट्र की आत्मा हो तुम, स्वतंत्रते तुम ही हो देश की आन और संपदा की रानी,
 गहरे अंधियारे में जो आसमान में दिखाई दे चमकता सितारा;
 कुछ इसी तरह तुम भी हो जीने का एक मात्र सहारा! 

।।गालावरच्या कुसुमी किंवा कुसुमांच्या गाली,
 स्वतंत्रते भगवती तूच जी विलसतसे लाली;
 तू सूर्याचे तेज, उदधिचे गांभिर्यही तूचि,
 स्वतंत्रते भगवती अन्यता ग्रहण नष्टतेची।।

 अर्थ: 
गालों पर खिले फूलों पर या फूलों पर खिली लाली पर,
 एक तुम ही तुम हो संसार की हर खुशहाली पर;
 तुम हो सूरज का तेज, तुम हो समंदर की गहराई,
 है देवी स्वतंत्रता, ये ग्रहण नष्ट होने की आस तुमसे ही तो है आई! 

 ।।मोक्षमुक्ती ही तुझीच रूपे तुलाच वेदांती,
 स्वतंत्रते भगवती योगीजन, परब्रम्ह वदती;
 जे जे उत्तम, उदात्त, उन्नत, महन्मधुर‌ ते ते,
 स्वतंत्रते भगवती सर्व तव सहचारी होते।।

 अर्थ: 
तुम हो वेदों का सार, तुम्ही से है प्राप्त मोक्ष,
 हे देवी स्वतंत्रते, तुम्हे भजे है योगी एवं परब्रम्ह प्रत्यक्ष;
 जो भी है संसार का सबसे उत्तम, सबसे उन्नत
 सबसे मधुर,
 सारे ही है तुम्हारे सहचर, तुम ही हो सम्पन्न सुदूर।।

 ।।हे अधम रक्तरंजिते, सृजनपूजिते;
 श्री स्वतंत्रते, श्री स्वतंत्रते, श्री स्वतंत्रते!
 तुजसाठी मरण ते जनन,
 तुजविण जनन ते मरण!
 तुज सकल चराचर शरण, चराचर शरण!

 श्री स्वतंत्रते, श्री स्वतंत्रते, श्री स्वतंत्रते।।
 अर्थ:
 हे दुर्जनों के खून से रंगी देवी स्वतंत्रते,
 हे सज्जनों की पूजनीय देवी स्वतंत्रते;
 तुम्हारे लिए मरना तो जीने से है बेहतर,
 तुम्हारे बिन जीना तो मरने से भी बदतर!
 हे देवी स्वतंत्रते, तुम्हारी शरण मे सारे ही चर – अचर!!
 हे देवी स्वतंत्रते तुम्हारे शरण मे सारे ही चर- अचर!!!

Warm Regards,

Dnyanesh Make “The DPM”

The post जयोस्तुते – हिंदी अनुवाद appeared first on Words Of DPM.

” Synopsis:

We all have been so involved with our lives that while walking on the it’s way we make so many mistakes but we don’t have learn lessons from them and still go on those paths even after knowing the bitter end (bad result, failure) of the path..

Even though our life was at the stake, we couldn’t understand value of life because we have never tried to come out of those storms of our mistakes…

I have heard that if we learn from mistakes, we can succeed in every exam , but what if the mistakes are uncountable or unmanageable to be learnt from them?

For the sake of those lacs of promises , we have even stopped on these pathways waiting for someone…
But we didn’t even get a chirm that will reunite these broken relations…

Oh dear..! Just have a look on these pathways, they are too dark for a moonlight , be careful dear heart…..while lingering for the Sun , you might lose the lamp that you already have..!!

— Apurva Porwal

The post अब संभल जा जरा appeared first on Words Of DPM.

Oh my loved ones, I feel a lot for you
Everyone’s a selfish but I choose to be selfless for you
I owe my life to you all my dear, what best can I give
Amongst others I just exist, with you I live!

There’s my passion, right in my heart
There’re my ambitions, all across the sky
There’s my madness, look into my eyes
There’s my image, right in your head
I’m here to show my worth, not just to survive
For the world I exist, for this madness I live!

Am I being too much me, or am I not so different than you
Am I too narcissist, or isn’t the same for you?
I’m not me who you think exists, you’re not you who you think exists
“We” is divisive my dear the “I” is comprehensive
The material reality, in which I exist; but in this illusion I live!

Written with Warm Regards By
Dnyanesh Make “The DPM”

The post I exist, and I live! appeared first on Words Of DPM.